Bemind.

Het is maandagavond klokslag zes uur wanneer ik de parkeerplaats van de golfclub op kom rijden in een geleende oudbakken Fiat Punto. De auto parkerend tussen de Porsches en Mercedessen vraag ik me af of de lichtelijk aanwezige spanning berust op mijn aanwezigheid op deze specifieke locatie of dat deze spanning in relatie staat tot de contacten waarmee ik heb afgesproken?

Met het volste zelfvertrouwen loop ik het restaurant van de golfclub binnen. Terwijl de ogen van de ietwat elitaire heren en chique dames in mijn rug priemen, loop ik met kordate pas de massa voorbij. Een kalmte overspoelt mij wanneer ik tussen de onbekende gezichten, Linda zie staan. Met een warm welkom word ik ontvangen en ervaar ik een intrinsieke rust. Linda is tot aan de zomer mijn afstudeerbegeleidster geweest en we hebben elkaar sindsdien niet meer gezien. Bij Linda zit ook haar zoon, Ruud. Omdat ik ook met hem het afgelopen half jaar intensief contact heb gehad, geeft ook hij mij een verwelkomend ontvangst. Linda is een moderne vrouw die met een open blik de overige bezoekers observeert, terwijl ze zich druk in diverse conversaties begeeft. De intonatie in haar stem verklapt haar kwieke persoonlijkheid. Haar zoon daarentegen oogt beheerst en bedachtzaam, wanneer hij op ontspannen wijze zijn biertje nuttigt. Ik sluit me aan bij het gezelschap en geniet van mijn avond omringt door liefdevolle mensen. De verbeelding van de geschetste situatie is mijns inziens voor velen mogelijk.

De situatie wordt meteen minder alledaags wanneer we opstaan en we ons door de overige bezoekers naar het lopend buffet begeven. Een groepje stijlvolle dames heffen zeer besluitvaardig hun mobiele telefoon en maken zonder blikken of blozen een foto van mijn gezelschap. Er ontstaat een geforceerd gesprek wat eindigt in een pose van Ruud in de richting van de dames, waarna onze weg richting het buffet zich vervolgt. De ongegeneerde wijze waarop deze dames Ruud benaderde kan beschreven worden als merkwaardig of zelfs vreemd, maar is voor Ruud de dagelijkse gang van zaken.

Ruud is geboren met de behoefte tot het spelen van toneel. Ruud wilde al op jonge leeftijd acteur worden en is er met veel doorzettingsvermogen in geslaagd hier zijn beroep van te maken. Hij is nu bevoorrecht dat hij elke dag kan doen wat hij altijd had willen doen: “Anderen doen laten geloven in een verhaal”. Deze ‘gelukvogel’ heeft hier echter ook iets voor moeten inleveren. Iets wat jij en ik als vanzelfsprekend vinden en soms wel verafschuwen. Iets wat jou en mij het gevoel kan geven dat we ‘onzichtbaar’ zijn. Voor het verwezenlijken van zijn droom, heeft Ruud zijn anonimiteit moeten opgeven.

Anonimiteit. Het Griekse woord anoonumos betekent ‘naamloos’ of ‘ongenoemd’. De mens wordt in zijn sociale context gedreven door twee enigszins tegenstrijdige krachten; De behoefte om ergens bij te horen én de behoefte om anders te zijn dan anderen. Ondanks deze tegenstrijdigheid zijn beide behoeften terug te brengen tot een mogelijk meer basale behoefte; De behoefte om gezien te worden. Of dat nu is in een groep of als individu, mensen willen iemand zijn. Mensen willen niet naamloos of anoniem zijn. Juist daarom ontstaat er een rust, wanneer je in een ruimte binnenloopt met allemaal onbekende gezichten, ineens zie je daar de persoon die jou kent, waar jij een naam bij hebt en die jou ziet als individu. Een glimlach of een groet doet je voelen dat je iemand bent, dat je voor iemand meer bent dan een schaduwbeeld in de menigte. Je wordt gezien.

Maar wat gebeurt er wanneer je een ruimte binnen loopt en iedereen merkt jou op als individu. Als iedereen een gevoel van vertrouwen ervaart wanneer jij in hun omgeving komt? Mensen hebben een mening over je. Ze vinden je leuk of zijn trots op je werk en jij denkt diep na, maar je kent deze anderen niet. Je weet niet hoe hij of zij heet en vind het wel leuk dat ze enthousiast zijn, maar de emotionele band die de ander duidelijk ervaart is er bij jou niet. Dat is wat ze noemen een parasociale relatie. Iets waar Ruud elke dag mee geconfronteerd wordt. Een parasociale relatie werd al in 1956 in de sociaal wetenschappelijke theorie omschreven door Wohl en betreft een gevoel van intimiteit en vriendschap die de kijker denkt te hebben met een mediapersoonlijkheid. De mate waarin kijkers betrokken zijn bij mediapersoonlijkheden gaat samen met de ontwikkeling van een interpersoonlijke relatie die gekenmerkt wordt door een gevoel van intimiteit waarin een kijker zich betrokken voelt bij de gedachten, gevoelens en acties van een mediapersoonlijkheid (Rubin et al, 1985). Wanneer ik me dan bedenk dat er dagelijks ruim anderhalf miljoen mensen een vriendschap op aan het bouwen zijn met Ruud zijn ‘alter ego’ Noud Alberts in de soapserie GTST, begin ik de reacties van het volk te begrijpen.

Terug naar de golfclub. Na een avond gezellig praten, eten en drinken zijn er dan toch een tiental golfclubleden die het er op hebben gewaagd om Ruud te benaderen voor een foto of handtekening. Opvallend genoeg werd dit veelal indirect geregeld bij zijn manager en moeder Linda of buiten het zicht van de grote massa. Alsof de betreffende golfclubleden een intern conflict ervaarden tussen verlangen en schaamte en deze tot op het laatste moment rechtvaardigen met het credo: “De foto is voor mijn dochter hoor, ze is een groot fan!”.

De avond is hiermee nog niet ten einde. Ruud is deze avond ingehuurd om over een dorpse kermis te lopen als Bekende Nederlander. Een titel die doet vermoeden dat de acteur plaats heeft gemaakt voor een nieuwe rol, een nieuw product. Een product waarbij weinig vaardigheden of talenten gemoeid zijn. Men moet Nederlands zijn, óf in Nederland wonen, óf op de Nederlandse televisie komen, én men moet door het grote publiek herkent worden.

Inmiddels worden we ontvangen op het gemeentehuis. Hier staat de vrouw van de wethouder vol smacht wachtend met twee jonge dames. Deze zijn groot fan van Ruud en de wethoudersvrouw laat de kans niet schieten om haar kleindochters dit moment van geluk te bezorgen. Nadat er zeer verwelkomend en gastvrij een k